Bảo hiểm cho con ở Nhật: trợ cấp của thành phố tới đâu, có cần mua thêm không?
Nhiều nhà mới sang Nhật hay nghĩ “trẻ con ở Nhật đi viện là miễn phí hết”. Ngày trước mình cũng nghĩ vậy, cho tới khi tìm hiểu kỹ mới thấy: khám miễn phí hay không phụ thuộc rất nhiều vào thành phố mình đang sống, và có những khoản dù thành phố hậu hĩnh tới đâu cũng không trả cho mình.
Bài này mình hệ thống lại từ gốc: lớp trợ cấp của thành phố trả những gì, không trả những gì, và nếu muốn mua thêm một lớp bảo vệ cho con thì có những lựa chọn nào, mức phí bao nhiêu. Cuối bài có phần trải nghiệm thật của nhà mình với Kenmin Kyosai hơn 10 năm nay.
TRA NHANH
- Tiền khám chữa bệnh theo bảo hiểm: thành phố trợ cấp phần lớn, nhưng mức tới đâu là do từng thành phố quyết định (tới mấy tuổi, có phải trả tại quầy không).
- Toàn Nhật: khoảng 90,5% thành phố đã trợ cấp tới hết năm tài chính con tròn 18 tuổi, nhưng vẫn có nơi chỉ tới hết cấp 2, và khoảng 1/4 số thành phố vẫn để gia đình tự trả một phần tại quầy.
- Trợ cấp không trả: tiền giường chênh lệch, giấy tờ, khám ngoài bảo hiểm, và thu nhập của bố mẹ khi nghỉ làm trông con.
- Lớp mua thêm rẻ nhất: các gói coop cho trẻ từ 1.000 yên/tháng (Kenmin Kyosai, Co-op Kyosai).
- Bảo hiểm tích lũy học đường (学資保険) là chuyện “để dành tiền”, khác hẳn bảo hiểm y tế, mình nói rõ ở phần dưới.
Bảo hiểm y tế vẫn tính phần đồng chi trả cho trẻ
Trước khi nói tới trợ cấp, phải nhớ là bản thân hệ thống bảo hiểm y tế của Nhật vẫn tính phần đồng chi trả cho trẻ:
- Trẻ trước tuổi đi học: nhà nước chịu 80%, gia đình chịu 2割 (20%).
- Từ tiểu học trở lên: gia đình chịu 3割 (30%) như người lớn.
Phần 20 tới 30% này chính là phần mà chính sách trợ cấp của địa phương (子ども医療費助成) đứng ra trả thay, toàn bộ hay một phần, tùy thành phố. Nói cách khác: “đi viện miễn phí” không phải quyền mặc định của mọi trẻ em ở Nhật, mà là kết quả của chính sách nơi mình sống.
Trợ cấp y tế cho trẻ của địa phương: mỗi thành phố một khác
Cách dùng giấy chứng nhận 医療証
Sau khi sinh con hoặc chuyển nhà tới, mình đăng ký ở ủy ban phường, xã (kuyakusho, shiyakusho) để được cấp giấy chứng nhận (医療証). Đi khám thì đưa 医療証 cùng thẻ bảo hiểm, phần được trợ cấp sẽ không phải trả tại quầy (hoặc được hoàn lại, tùy nơi).
Trợ cấp chỉ áp dụng cho khám chữa bệnh theo bảo hiểm. Khám sức khỏe định kỳ, tiêm chủng ngoài diện, chỉnh nha vì thẩm mỹ… không thuộc diện này.
Mặt bằng toàn Nhật hiện nay
Theo khảo sát của こども家庭庁 tại thời điểm 1/4/2026 trên 1.741 thành phố, quận, xã khắp Nhật:
- 1.576 nơi (khoảng 90,5%) trợ cấp khám ngoại trú tới cuối năm tài chính con tròn 18 tuổi.
- 422 nơi (khoảng 24,2%) vẫn có một phần tự trả tại quầy.
- 49 nơi vẫn đặt giới hạn thu nhập của bố mẹ.
Tức là mặt bằng chung đã lên rất nhiều so với mấy năm trước, nhưng “ở đâu cũng như nhau” thì chưa đúng.
So sánh 3 kiểu nơi ở
Tokyo, nhóm hậu hĩnh nhất. Từ tháng 4/2023, Tokyo trợ cấp tới hết tháng 3 sau sinh nhật 18 tuổi, không giới hạn thu nhập. Theo chuẩn của Tokyo, khám ngoại trú còn mức tự trả tối đa 200 yên/lần (thuốc và chăm sóc tại nhà thì không mất), nhưng rất nhiều quận, thành phố trong Tokyo đã tự bỏ luôn khoản 200 yên này. Ngay trong cùng Tokyo, đổi quận là mức trả tại quầy đã khác rồi.
Yokohama, vừa mới nâng. Yokohama miễn phí cho trẻ tới hết cấp 2 từ tháng 8/2023, và mới từ tháng 6/2026 mới nâng tiếp lên tới 18 tuổi. Nhà nào ở Yokohama mà con đang học cấp 3 thì nhớ kiểm tra 医療証 mới của con (thành phố gửi về nhà, đợt nâng này không cần tự đăng ký lại).
Nhóm còn lại, vẫn dừng ở cấp 2 hoặc thấp hơn. Khoảng 1 trong 10 thành phố trên toàn Nhật vẫn chưa lên tới 18 tuổi: có nơi dừng ở hết cấp 2 (15 tuổi), có nơi thấp hơn nữa. Yokohama trước tháng 6/2026 này chính là một ví dụ của nhóm dừng ở cấp 2, nên ấn tượng “nhiều nơi chỉ tới cấp 2” là chuyện có thật, chỉ là số nơi như vậy đang ít dần đi.
Chỉ cần tra 2 dòng của thành phố mình
Không ai tra được hết 1.741 thành phố, mà cũng không cần. Mọi người chỉ cần vào trang web của thành phố mình, tìm mục 子ども医療費助成 (hoặc 小児医療費助成), xem đúng 2 dòng:
- Trợ cấp tới mấy tuổi?
- Đi khám có phải trả gì tại quầy không (một phần tự trả, giới hạn thu nhập)?
Hai dòng này quyết định gần hết mức “hậu hĩnh” nơi mình sống, và cũng là căn cứ để tính có cần mua thêm bảo hiểm hay không ở phần dưới.

Những khoản trợ cấp không trả: lý do nhiều nhà vẫn mua thêm
Dù thành phố có trợ cấp 100% tiền khám theo bảo hiểm, vẫn có những khoản gia đình phải tự lo:
- Tiền giường chênh lệch (差額ベッド代) khi nằm phòng riêng, phòng ít giường: vài nghìn tới cả man mỗi ngày, nhân với số ngày nằm viện thì không hề nhỏ. (Chính trang của Yokohama cũng ghi rõ khoản này nằm ngoài trợ cấp.)
- Tiền giấy tờ (文書料), tiền khám ngoài bảo hiểm, tiền ăn ở phát sinh khi đi viện xa.
- Thu nhập mất đi khi bố mẹ nghỉ làm trông con: khoản này thường lớn nhất mà ít nhà tính trước. Con nằm viện 1 tuần, bố hoặc mẹ nghỉ 1 tuần, tiền lương mất đi không ai trả thay, trừ khi công ty có chế độ riêng.
Đây chính là “lỗ hổng” mà các gói bảo hiểm, coop cho trẻ được thiết kế để lấp: chúng trả tiền mặt theo ngày nằm viện, để nhà mình dùng vào đúng những khoản trên.
Các lựa chọn mua thêm, so sánh trên cùng một khung
Kenmin Kyosai: gói cho trẻ こども型
Đây là gói nhà mình đang dùng (nói kỹ ở phần trải nghiệm bên dưới). Số liệu dưới đây theo bảng chính thức của hệ Đô đạo phủ huyện dân Kyosai (ví dụ tỉnh Saitama, mức tiền cụ thể có thể chênh chút ít theo tỉnh, mọi người kiểm tra trang Kyosai của tỉnh mình nhé):
- Phí: 1.000 yên/tháng (gói こども1型) hoặc 2.000 yên/tháng (こども2型).
- Tham gia: từ 0 tuổi tới 17 tuổi; bảo vệ tới hết tháng 3 sau sinh nhật 18 tuổi, sau đó tự chuyển sang gói người lớn cùng mức phí nếu không báo dừng.
- Nhập viện (ốm hay tai nạn, tính từ ngày đầu tiên, tối đa 360 ngày): gói 1.000 yên trả 5.000 yên/ngày, gói 2.000 yên trả 10.000 yên/ngày.
- Đi khám vì tai nạn: 2.000 yên/ngày (gói 1.000 yên), tối đa 90 ngày.
- Có thêm: phẫu thuật, điều trị y tế tiên tiến, và bồi thường khi con vô tình làm hại người khác, làm hỏng đồ của người khác (phần bồi thường nhà mình tự chịu 1.000 yên đầu tiên).
- Kyosai là hiệp hội tương trợ nên cuối năm còn có khoản hoàn lại warimodoshi tùy kết quả vận hành (nhà mình nhận khoảng 10 tới 20% phí đã đóng, xem phần trải nghiệm).
Co-op Kyosai: gói Junior ジュニアコース
Gói tương tự của hệ Co-op (mua qua siêu thị coop mình hay đi chợ cũng được):
- Phí: 1.000 yên/tháng (J1000), 2.000 yên/tháng (J2000), và gói điều kiện tham gia nhẹ nhàng hơn 1.900 yên/tháng (J1900).
- Nhập viện (ốm và tai nạn, từ ngày đầu, tối đa 360 ngày): J1000 trả 6.000 yên/ngày, J2000 trả 10.000 yên/ngày.
- Đi khám vì tai nạn: 2.000 yên/ngày (J1000), tối đa 90 ngày trong vòng 180 ngày từ ngày tai nạn.
- Điểm khác Kenmin: tham gia được tới 19 tuổi và bảo vệ kéo dài tới năm 30 tuổi, chứ không dừng ở 18.
Bảo hiểm y tế tư nhân cho trẻ
Các hãng bảo hiểm thương mại cũng có gói y tế cho trẻ, thường phí cao hơn hai hệ coop ở trên, đổi lại mức trả theo ngày nằm viện và các điều khoản cộng thêm đa dạng hơn. Khi so sánh, mình chỉ cần nhìn 4 điểm: phí tháng, tiền trả theo ngày nằm viện, có thời gian chờ (miễn trách) không, và những bệnh, tình trạng nào bị loại trừ. Đừng mua chỉ vì “thấy người ta mua”.
Vậy có cần mua thêm không?
Nếu thành phố mình trợ cấp dày (tới 18 tuổi, 0 yên tại quầy), nhà có sẵn quỹ dự phòng cho vài tuần bố mẹ nghỉ làm, thì không mua thêm cũng là lựa chọn hợp lý. Lớp mua thêm chỉ thật sự có ý nghĩa khi nhà mình mỏng quỹ dự phòng, hoặc con hay ốm, hiếu động hay chấn thương. Bài này không ép ai mua gì cả, quan trọng là tính được con số của nhà mình.
Thế còn bảo hiểm tích lũy học đường (学資保険) thì sao?
Nhiều nhà hay lẫn hai loại này với nhau nên mình tách rõ một đoạn ở đây: bảo hiểm y tế, coop cho trẻ là để chống rủi ro bất ngờ, còn 学資保険 là để dành tiền cho tương lai đã biết trước (tiền nhập học, tiền đại học). 学資保険 hoạt động như một hình thức tiết kiệm có kỷ luật: đóng theo tháng, năm, tới các mốc như con vào tiểu học, cấp 2, cấp 3 hoặc 17, 18 tuổi thì nhận tiền mừng, tiền đáo hạn; giữ tới đáo hạn thì tổng tiền nhận thường nhỉnh hơn tổng tiền đã đóng một chút, nhưng hủy giữa chừng sớm thì số nhận lại thường ít hơn số đã đóng. Vì tính chất “để dành dài hạn” như vậy, 学資保険 hợp nhất khi tham gia lúc con mới sinh tới khoảng 3 tuổi. Con càng lớn mới bắt đầu thì thời gian tích lũy càng ngắn, điều kiện càng kém, nhiều sản phẩm còn giới hạn tuổi tham gia.
Rất nhiều gia đình Nhật tham gia 学資保険 từ khi con mới sinh. Nhà mình thì không tham gia: khi nhà mình biết tới loại bảo hiểm này thì các con đã khá lớn, bắt đầu lúc đó không còn lợi nữa, nên nhà mình chỉ giữ lớp bảo vệ y tế (Kenmin Kyosai) và tự để dành riêng cho chuyện học của con. Phần để dành tiền học cho con, so sánh 学資保険 với gửi tiết kiệm và NISA, mình đã viết kỹ ở bài Chuẩn bị tiền học cho con ở Nhật, mọi người đọc thêm ở đó nhé.
Trải nghiệm thật của nhà mình: Kenmin Kyosai từ 2012
Phần này là chuyện nhà mình, mình chia sẻ đúng những gì nhà mình đã trải qua để mọi người có thêm một ví dụ thật mà cân nhắc:
- Nhà mình tham gia Kenmin Kyosai từ năm 2012, cả nhà 4 người: hai vợ chồng gói người lớn, hai bé gói trẻ em.
- Có đợt bé nhà mình phải nhập viện, Kyosai trả tiền mặt theo ngày nằm viện. Khoản tiền đó với nhà mình giá trị nhất ở chỗ nó bù vào phần lương của bố mẹ bị mất khi nghỉ làm ở nhà chăm con, đúng cái “lỗ hổng” mình nói ở trên. Tiền khám vốn đã được thành phố trợ cấp gần hết, nên nếu chỉ nhìn tiền viện phí thì sẽ thấy “có cần bảo hiểm đâu”, nhưng tiền nghỉ làm thì không ai trả thay cả.
- Cuối năm, nhà mình được hoàn warimodoshi khoảng 10 tới 20% tổng phí đã đóng (năm nhiều năm ít tùy kết quả vận hành của hiệp hội). Riêng điểm này là khác biệt dễ chịu của hệ coop so với bảo hiểm thương mại: tiền đóng không phải “mất trắng” những năm không dùng tới.
Mình vẫn giữ quan điểm ở trên: đây là lựa chọn hợp với nhà mình, không có nghĩa nhà nào cũng nên mua y hệt. Mỗi nhà tra 2 dòng của thành phố mình, tính phần nghỉ làm của nhà mình, rồi quyết định cũng chưa muộn.
Cách đăng ký Kenmin Kyosai online từng bước mình đã viết riêng ở bài này: Hướng dẫn đăng ký online Kenmin Kyosai
Checklist cuối bài: nhà mình đã đủ chưa?
Lưu lại 5 dòng này là đủ để tự rà soát:
- ☐ Con đã được cấp 医療証 chưa (đăng ký ở ủy ban sau khi sinh, chuyển nhà)?
- ☐ Thành phố mình trợ cấp tới mấy tuổi? Đi khám có phải trả tại quầy không?
- ☐ Nếu con nằm viện 1 tuần: tiền giường chênh lệch + giấy tờ nhà mình tự lo được bao nhiêu?
- ☐ Bố, mẹ nghỉ làm 1 tuần trông con: nhà mình mất khoảng bao nhiêu thu nhập, có quỹ dự phòng cho khoản này chưa?
- ☐ Nếu cần mua thêm: đã so sánh Kenmin, Co-op theo cùng một khung (phí, tiền/ngày nằm viện, tới mấy tuổi) chưa?
Xem thêm
📖 Hướng dẫn đăng ký online Kenmin Kyosai
📖 Cách khai giảm thuế cuối năm khi đóng bảo hiểm riêng ở Nhật
Nguồn tham khảo
- Khảo sát của こども家庭庁 về trợ cấp y tế trẻ em tại các địa phương (thời điểm 1/4/2026).
- Trang chính thức hệ Đô đạo phủ huyện dân Kyosai, mục 生命共済 こども型 và bảng quyền lợi của Saitama Kenmin Kyosai: kyosai-cc.or.jp
- Trang chính thức Co-op Kyosai, 《たすけあい》ジュニアコース: coopkyosai.coop
- Trang chính thức TP Yokohama, 小児医療費助成 (mở rộng tới 18 tuổi từ tháng 6/2026): city.yokohama.lg.jp
- Trang Sở Phúc lợi Tokyo, 高校生等医療費助成 (マル青): fukushi.metro.tokyo.lg.jp
✨ Nếu thấy bài này hay, share giúp mình nha — biết đâu bạn bè của bạn cũng đang cần! ✨
📱 SIM RAKUTEN MOBILE • ƯU ĐÃI MIKITANI
Bạn nào đang ở Nhật mà chưa có SIM giá rẻ thì tham khảo ưu đãi qua link giới thiệu của mình:
Chuyển mạng giữ số: tới 14.000 point Đăng ký mới: tới 13.000 point Hoặc máy Android 1 yên (khi MNP)
※ Ưu đãi point và máy 1 yên chỉ chọn 1, không cộng dồn.

Phan Phuong Mai
Mai Chia Sẻ • Sống ở Nhật, học tiếng Nhật, Rakuten & du lịch
♪ TikTok Rakuten — @mailacthien
CÁC NHÓM MAI ĐANG VẬN HÀNH
📈 NISA & Rakuten🛍️ Săn Sale ở Nhật🏠 Nhà cửa ở Nhật📚 Chuyện học của con✈️ Ở Nhật ăn gì chơi gì
Có thắc mắc gì cứ inbox cho mình nhé.
Mỗi tuần 1 email gói gọn chuyện sống ở Nhật: thuế & bảo hiểm, nhà cửa, con cái, việc làm, học tiếng Nhật và những ưu đãi hay mình đã kiểm chứng. Đọc 5 phút là nắm hết tuần.
📮 Đăng ký nhận Mai Magazine
