Tìm hiểu về kì thi Kanken cho bé và sách học Kanji hay

Sau bài về kỳ thi Eiken cho bé, có mấy bạn hỏi mình tiếp về Kanken, tức kỳ thi năng lực Hán Tự 漢字検定. Câu hỏi nhiều nhất là: con học lớp này thì thi cấp nào, đăng ký ở đâu, có phải ra hội trường xa không, và ở nhà thì lấy gì cho con luyện. Bài này mình gom hết những gì bố mẹ cần biết cho bậc tiểu học và cả cấp 2: ý nghĩa của kỳ thi, bảng cấp độ theo từng lớp, 3 cách đăng ký (có một cách thi ngay tại trường hoặc juku của con, lệ phí còn rẻ hơn), chỗ tải đề thi thật miễn phí và mấy cuốn sách luyện thi mà học sinh Nhật đang dùng nhiều nhất.

Phần 1: Kanken là gì, cho bé thi thì được gì

Kanken là kỳ thi kiểm tra khả năng đọc và viết Hán Tự, mỗi năm có hàng triệu người ở Nhật dự thi, từ học sinh tiểu học tới người lớn đi xin việc. Đề thi hỏi đủ các mặt của một chữ hán: cách đọc （音読み・訓読み）, viết đúng chữ từ cách đọc cho trước （書き取り）, thứ tự nét và tổng số nét （筆順・画数）, bộ thủ （部首）, và ở các cấp cao hơn là từ ghép, từ trái nghĩa, cách dùng trong câu.

Cho con thi Kanken từ bậc tiểu học, rồi lên tiếp cấp 2, mình thấy có mấy cái lợi rõ ràng:

• Kanji là nền của mọi môn học. Bé đọc vững, viết đúng kanji thì đọc hiểu tiếng Nhật nhanh hơn hẳn, mà đề toán dạng bài toán đố （文章題） cũng cần đọc hiểu. Nhiều bé học giỏi mà mất điểm chỉ vì đọc chậm hoặc viết sai kanji.
• Đúng luôn phần con đang học ở trường. Cấp độ Kanken bám sát bảng phân bổ kanji theo lớp, nên ôn thi Kanken cũng là ôn lại bài trên lớp, không phải học thêm một chương trình lạ.
• Dễ tạo thành công sớm cho con. Điểm đỗ của các cấp nhỏ là khoảng 80% với cấp 10–8 và khoảng 70% với cấp 7–5, tỉ lệ đỗ thực tế của các cấp nhỏ đều trên 80%. Bé ôn tử tế vài tuần là có cơ hội cầm chứng chỉ, từ đó ham học hẳn lên.
• Chứng chỉ để dành được lâu. Lên cấp 2, cấp 3, chứng chỉ Kanken ở các cấp cao hơn được một số trường tính điểm cộng khi xét tuyển, và khi đi xin việc ở Nhật đây cũng là một dòng quen thuộc trong hồ sơ. Thi dần từ tiểu học thì lên các cấp cao sẽ nhẹ nhàng hơn nhiều.
• Cả nhà thi cùng nhau được. Hiệp hội có chế độ khen thưởng gia đình 家族受検表彰制度: từ 2 tới 6 người thân cùng đỗ trong một kỳ (không cần ở chung nhà) thì được tặng thêm giấy khen gia đình. Bố mẹ học tiếng Nhật thi cùng con cũng là một cách động viên rất hay. Mẹ nào cũng đang học tiếng Nhật thì làm thử mấy câu hỏi chọn cấp rồi ôn cùng con luôn, hai mẹ con cùng vui mà cùng tiến bộ.

Phần 2: Cấp độ theo từng lớp, chọn cấp nào cho con

Bảng dưới đây là 6 cấp của bậc tiểu học. Số chữ là tổng số chữ tính lũy kế tới hết lớp đó.

Cách chọn cấp của mình: lấy cấp tương ứng với lớp con vừa học xong làm mốc. Ví dụ con đang học lớp 3 thì cấp vừa sức là 8級 (phần chữ của lớp 3 học tới đâu ôn tới đó, thi vào cuối năm học hoặc đầu lớp 4 là đẹp). Lần đầu thi, nếu con còn nhút nhát, cứ bắt đầu từ cấp của lớp dưới một bậc cho con đỗ chắc, lấy khí thế rồi kỳ sau lên cấp đúng lớp. Trên trang chính thức của Hiệp hội có mục tự kiểm tra chọn cấp （受検級の目安チェック）, cho con làm thử ít câu là biết đang ở mức nào.

Lưu ý nhỏ: cùng một ngày thi, con có thể đăng ký thi 2 cấp liền nhau nếu muốn, nhưng với các bé tiểu học thì mình thấy thi 1 cấp cho chắc là đủ mệt rồi.

Các cấp của bậc cấp 2

Lên cấp 2, lượng chữ tăng hẳn và nội dung thi cũng rộng hơn: ngoài đọc, viết, bộ thủ còn thêm từ ghép bốn chữ （四字熟語）, thành ngữ, từ đồng nghĩa và trái nghĩa ở mức sâu hơn. Hai cấp chính của bậc này là 4級 (1.339 chữ, trình độ đang học cấp 2) và 3級 (1.623 chữ, trình độ tốt nghiệp cấp 2), đều thi 60 phút, tối đa 200 điểm, điểm đỗ khoảng 70%. Bạn nào học nhanh, đỗ 3級 sớm thì có thể thử tiếp 準2級 (1.951 chữ, trình độ đang học cấp 3). Với các bạn cấp 2, chứng chỉ 3級 trở lên bắt đầu được một số trường cấp 3 ghi nhận khi xét tuyển, nên đây là mốc đáng nhắm tới trước năm cuối cấp 2.

Phần 3: Đăng ký ở đâu, lệ phí bao nhiêu

Có 3 cách thi, bố mẹ chọn cách nào tiện nhất cho nhà mình.

Cách 1: Thi cá nhân ở hội trường công cộng （公開会場）

Đây là cách truyền thống: Hiệp hội tổ chức thi ở khoảng 150 hội trường trên cả nước, mỗi năm 3 kỳ, đều vào Chủ nhật. Lịch năm học 2026: kỳ 1 ngày 21/6/2026, kỳ 2 ngày 18/10/2026, kỳ 3 ngày 14/2/2027. Kỳ gần nhất là kỳ 3, nhận đăng ký từ 4/12/2026 tới 10/1/2027. Đăng ký qua trang web chính thức hoặc qua đường bưu điện. Lệ phí: cấp 10–8 là 3.200 yên, cấp 7–5 là 3.700 yên, cấp 4 và 3 là 4.200 yên.

Cách 2: Thi theo đoàn ngay tại trường, juku hoặc Kids Club của con

Nhiều trường học, juku và cả câu lạc bộ sau giờ học (Kids Club, 学童保育） đăng ký làm điểm thi phụ （準会場） cho Hiệp hội. Khi đó con thi ngay tại nơi mình học, thầy cô lo phần thủ tục đăng ký, bố mẹ chỉ cần nộp đơn và lệ phí cho nơi tổ chức. Lệ phí còn rẻ hơn thi cá nhân: cấp 10–8 là 2.200 yên, cấp 7–5 là 2.700 yên, cấp 4 và 3 là 3.200 yên (thi trên giấy). Có nơi tổ chức thi trên máy tính, lệ phí còn thấp hơn nữa: 1.700 yên và 2.200 yên.

Ngày thi theo đoàn do từng nơi chọn trong các đợt của Hiệp hội nên thường linh hoạt hơn lịch thi cá nhân. Không phải trường hay juku nào cũng tổ chức, nên cách nhanh nhất là hỏi thẳng nơi con đang học: “ở đây có tổ chức thi 漢検 không ạ”. Trên trang chính thức cũng có danh sách các điểm thi phụ mở cho người ngoài （地域開放型準会場）, nếu trường của con không tổ chức thì vẫn có thể đăng ký thi ở một điểm gần nhà theo diện này.

Nhà mình có trải nghiệm thật với cách này: Anna nhà mình đỗ 9級 điểm gần tối đa hồi lớp 2, thi ngay tại Kids Club của trường. Đợt vừa rồi con lên 8級 thì đăng ký thi ở juku luôn, cũng là thi theo đoàn, thủ tục nhẹ nhàng lắm.

Cách 3: Thi online tại nhà （漢検オンライン）

Hình thức mới: con ngồi nhà làm bài trên máy tính bảng, tổ chức vào các ngày Chủ nhật (trừ một số ngày nghỉ), đăng ký linh hoạt hơn hẳn. Lệ phí cấp 10–8 là 2.700 yên, cấp 7–5 là 3.200 yên. Cách này tiện cho nhà ở xa hội trường, nhưng bố mẹ nhớ kiểm tra trước điều kiện máy tính bảng và đường truyền theo hướng dẫn của Hiệp hội.

Phần 4: Cách luyện thi ở nhà

Ôn Kanken cho các bé không cần học nhiều, cần học đều. Công thức nhà mình hay áp dụng với các kỳ thi kiểu này là mỗi ngày 10 tới 15 phút, theo 3 chặng:

• Chặng 1, nạp chữ: học theo danh sách chữ của cấp định thi, mỗi chữ học cả cách đọc âm on, âm kun, thứ tự nét và 1, 2 từ ghép hay gặp. Ngày 5 tới 8 chữ mới, hôm sau ôn lại chữ hôm trước rồi mới học tiếp.
• Chặng 2, luyện dạng bài: đề thi có các dạng cố định: cho chữ đọc cách đọc, nghe cách đọc viết ra chữ, điền bộ thủ, đếm số nét. Luyện đúng dạng đề thì con không bị bỡ ngỡ, và đây cũng là lúc phát hiện con hay sai ở đâu: sai thứ tự nét, sai phần 送り仮名 (đuôi chữ đi kèm khi viết), hay nhầm âm on với âm kun.
• Chặng 3, làm đề thật canh giờ: 2, 3 tuần cuối trước kỳ thi, mỗi tuần làm 1 đề thi thật trọn vẹn, bấm giờ đúng thời gian thi (40 hoặc 60 phút) và chấm theo đáp án. Mục tiêu là con đạt đều trên mức điểm đỗ khoảng 10% cho yên tâm.

Một kinh nghiệm nhỏ: phiếu trả lời của Kanken được chấm bằng máy đọc, nên hãy tập cho con viết chữ rõ ràng, nằm gọn trong ô. Chữ viết ẩu bị máy đọc sai là mất điểm rất oan.

Với các bạn cấp 2 thì cách ôn hơi khác một chút: lượng chữ nhiều nên chia theo chủ đề (chữ theo bộ, từ ghép, 四字熟語）, mỗi ngày một bài tập ngắn khoảng 10 phút, thêm sách câu hỏi dạng hỏi đáp nhanh để tự ôn, cuối tuần làm một đề trọn vẹn canh giờ. Chị An nhà mình hồi lớp 2 cũng đỗ 9級 rồi bỏ hẳn không thi nữa, tới lớp 8, tháng trước mới quay lại ôn 3級 theo đúng cách này, vì nghe nói một số trường cấp 3 có cộng thêm điểm, mà đề thi vào cấp 3 lại rất nhiều chữ Hán nên chữ Hán chắc thì làm bài nhanh hơn hẳn. Con vừa thi xong, đang chờ kết quả. Sách con ôn mình giới thiệu ở Phần 6.

Phần 5: Chỗ tải đề và tài liệu luyện thi miễn phí

• Đề thi thật miễn phí trên trang chính thức: Hiệp hội đăng PDF đề thi của kỳ gần nhất kèm đáp án tại mục 問題例. Tải về in ra là có ngay 1 đề chuẩn để con làm thử và để bố mẹ xem độ khó thực tế của từng cấp: trang đề mẫu của Hiệp hội
• Tự kiểm tra chọn cấp miễn phí: mục 受検級の目安チェック trên trang chính thức, làm thử câu hỏi mẫu theo từng cấp: trang kiểm tra chọn cấp
• Luyện online miễn phí theo cấp: trên trang của Hiệp hội còn có mục 漢検WEB問題集, chia bài tập theo cấp và theo dạng bài, hợp cho con luyện nhanh trên máy tính bảng.
• Phiếu luyện kanji in miễn phí: trang ちびむすドリル có kho phiếu luyện kanji theo từng lớp, in ra cho con luyện viết hằng ngày. Đây là phiếu luyện tập chứ không phải đề thi thật, nhưng rất hợp cho chặng 1 và chặng 2 ở Phần 4.
• Muốn thêm đề thật mà rẻ: cửa hàng online chính thức của Hiệp hội bán lẻ từng đề thi các năm trước dạng 過去問プリント, mua xong in tại máy in nhà mình hoặc in ở 7-Eleven; ở FamilyMart cũng có dịch vụ in đề qua máy đa năng trong cửa hàng. Giá mỗi đề chỉ vài trăm yên, rẻ hơn mua cả cuốn sách đề khi con mới thi thử lần đầu.

Phần 6: Mấy cuốn sách luyện thi đáng mua

• 『いちまるとはじめよう！わくわく漢検』 (sách chính thức của Hiệp hội): lựa chọn số một cho bé mới bắt đầu. Sách chia bài theo ngày, mỗi ngày 10 phút, khoảng 1 tháng là xong một cuốn, nhiều hình minh họa và bài tập gắn với đời sống hằng ngày nên bé không thấy khô. Có đủ các cấp từ 10級 tới 5級. Xem giới thiệu sách tại trang sách Ichimaru của Hiệp hội.
• 『漢字学習ステップ』 (sách chính thức của Hiệp hội): học theo từng bước đúng cấu trúc đề thi, từ học chữ tới bài tập tổng hợp. Hợp cho giai đoạn ôn nghiêm túc, nhất là các cấp 7–5 khi lượng chữ đã nhiều. Link là trang tìm cả bộ theo từng cấp, nhà mình mua cuốn 8級 cho Anna từ bộ này.
• 『漢検 過去問題集』 (sách chính thức của Hiệp hội): tập hợp đề thi thật của các kỳ trước theo từng cấp, có đáp án và thang điểm. Để dành cho chặng luyện đề canh giờ trước kỳ thi. Link là trang tìm cả bộ theo từng cấp, mọi người chọn đúng cấp của con nhé.
• 『うんこ漢字ドリル』 (nhà xuất bản 文響社）: cuốn này thì trẻ con Nhật mê tít, vì mọi câu ví dụ trong sách đều có từ うんこ nên bé vừa học vừa cười, nhớ chữ rất lâu. Nhà nào con đang sợ học kanji thì thử bắt đầu bằng cuốn này cho con hết ác cảm trước, rồi mới chuyển sang sách chính thức.
• 『漢字なりたちブック』 (nhà xuất bản 太郎次郎社エディタス）: sách tranh kể nguồn gốc hình thành của từng chữ kanji, kiểu chữ này xưa vẽ từ hình gì. Đọc như truyện tranh, hợp cho bé hay hỏi “sao chữ này lại viết thế này”. Link ở đây là cuốn cho lớp 3, các lớp khác mọi người chọn ngay trong trang bán nhé.
• 『漢検ステージクリア』 và 『ポケット漢検問題集』 (cho các bạn cấp 2): Stage Clear là sách bài tập của Hiệp hội, mỗi bài chỉ khoảng 10 phút dạng drill nên dễ duy trì hằng ngày. Pocket Kanken là cuốn nhỏ dạng hỏi một câu đáp một câu （一問一答）, cầm theo ôn nhanh lúc rảnh. Ảnh hai cuốn nhà mình đang dùng cho bé lớn ở ngay dưới đây.

📣 Lớp tiếng Nhật cho bé Riki Kids (quảng cáo)

Có bố mẹ nào định cho các bạn nhỏ học tiếng Nhật, đặc biệt là các bé từ 6 tới 13 tuổi mới sang Nhật, hoặc sắp sang Nhật học tiểu học không ạ? Riki Kids đang có các lớp tiếng Nhật sĩ số nhỏ cho bé, giáo trình có bối cảnh gần gũi với trẻ nhỏ và phù hợp với khả năng tiếp thu của các con.

Bé được học thử miễn phí 1 buổi. Học phí khi đọc mã RKMAICS của mình sẽ được giảm 300k. Chi tiết và ảnh lộ trình học mình để ở bài đăng Facebook này, các mẹ comment dưới bài đó để được add nhóm và xếp lịch học thử cho bé nhé.

Hỏi đáp nhanh

1. Con mới sang Nhật, tiếng Nhật chưa vững thì có thi được không? Được, mà nên chọn cấp thấp hơn lớp đang học 1, 2 bậc cho con làm quen. Kanken chỉ thi đọc viết kanji nên đây còn là cách tốt để con bắt kịp phần chữ ở trường.

2. Thi trượt thì có mất gì không? Không bị ghi lại thành tích xấu ở đâu cả. Hiệp hội gửi kết quả chi tiết từng phần thi về nhà, nhìn vào đó là biết con yếu phần nào để ôn lại, kỳ sau thi tiếp. Mỗi năm có 3 kỳ thi cá nhân nên cơ hội rất nhiều.

3. Bố mẹ không biết tiếng Nhật nhiều thì kèm con kiểu gì? Phần lớn tài liệu đều có đáp án rõ ràng, bố mẹ chỉ cần quản lý giờ giấc và chấm theo đáp án. Muốn thi cùng con lấy giấy khen gia đình thì bố mẹ cũng có các cấp cho người lớn, đăng ký cùng kỳ là được.

4. Đăng ký thi theo đoàn ở juku thì ai là người làm thủ tục? Nơi tổ chức sẽ phát đơn và hướng dẫn, bố mẹ nộp đơn với lệ phí cho họ là xong. Hạn đăng ký của từng nơi khác nhau, thường sớm hơn lịch thi cá nhân, nên hỏi sớm từ đầu học kỳ.

Nguồn tham khảo

• Hiệp hội Năng lực Hán Tự Nhật Bản, trang giới thiệu kỳ thi Kanken: kanken.or.jp/kanken
• Lịch thi và cách đăng ký thi cá nhân: trang lịch thi cá nhân
• Thi theo đoàn （団体受検）: trang thi theo đoàn
• Chế độ khen thưởng gia đình: trang 家族受検表彰制度

Lệ phí và lịch thi trong bài là số liệu năm học 2026 mình đối chiếu trên trang chính thức của Hiệp hội vào tháng 11/2026. Trước khi đăng ký, mọi người kiểm tra lại lịch của kỳ thi sắp tới trên trang chính thức cho chắc nhé.

✨ Nếu thấy bài này hay, share giúp mình nha — biết đâu bạn bè của bạn cũng đang cần! ✨

Phan Phuong Mai

Mai Chia Sẻ • Sống ở Nhật, học tiếng Nhật, Rakuten & du lịch

Facebook ♪ TikTok Mai ở Nhật

♪ TikTok Rakuten — @mailacthien

▶ YouTube — Mai Chia Sẻ

CÁC NHÓM MAI ĐANG VẬN HÀNH

📈 NISA & Rakuten🛍️ Săn Sale ở Nhật🏠 Nhà cửa ở Nhật📚 Chuyện học của con✈️ Ở Nhật ăn gì chơi gì

Có thắc mắc gì cứ inbox cho mình nhé.

MAI MAGAZINE

BẢN TIN TUẦN CỦA MAI CHIA SẺ

Mỗi tuần 1 email gói gọn chuyện sống ở Nhật: thuế & bảo hiểm, nhà cửa, con cái, việc làm, học tiếng Nhật và những ưu đãi hay mình đã kiểm chứng. Đọc 5 phút là nắm hết tuần.

📮 Đăng ký nhận Mai Magazine

Miễn phí • 1 email mỗi tuần • Huỷ đăng ký bất cứ lúc nào